Osłona maszyn – siatki na wymiar

Oczko 10×10 cm zatrzyma człowieka, wózek, paletę, karton i duże narzędzie. Przejdzie przez nie jednak dłoń, przedramię, klucz nasadowy czy mały detal spadający z taśmy. Taka siatka dobrze wyznacza granicę strefy i jest prawie przejrzysta, ale nie zatrzyma niczego, co jest mniejsze niż oczko.

Przy oczku 4,5×4,5 cm przejdą palce i drobne elementy, ale karton, opakowanie zbiorcze, młotek czy rękawica zostaną po właściwej stronie. Oczko 3×3 cm zatrzyma już większość detali, które spadają z maszyn, i utrudni sięgnięcie ręką do środka. Żadne oczko nie zamienia siatki w osłonę, przez którą nie da się sięgnąć do ruchomych części – siatka jest granicą strefy, nie barierą dla dłoni. Tam, gdzie trzeba uniemożliwić dostęp do części maszyny, potrzebne są osłony do tego przeznaczone.

W hali produkcyjnej siatka wokół maszyny jest potrącana codziennie, ale z umiarem: wózek zahaczy o nią na zakręcie, pracownik oprze o nią pojemnik, karton przesunie się z taśmy. Sznurek 4 mm wytrzymuje to bez wyciągania się, a siatka pozostaje lekka. Dlatego ma go połowa siatek w tym dziale.

Na budowie warunki są ostrzejsze. Siatka wokół agregatu albo betoniarki ociera się o kanty szalunków, stalowe pręty i palety z cegłami. Przewieje ją wiatr, zabrudzi zaprawa, ktoś przejdzie po niej butami, gdy leży zwinięta. Tu wybierz sznurek 5 lub 6 mm. Sznurek 3 mm zostaw do lekkich przegród w czystych halach, gdzie siatka służy przede wszystkim jako wyraźny znak strefy i często się ją zdejmuje.

Maszynę trzeba czasem rozebrać, wyczyścić, przezbroić. Sztywne wygrodzenie z paneli stalowych trzeba wtedy odkręcać, a siatkę po prostu zdejmujesz z haków albo odpinasz z karabińczyków. Siatka o powierzchni 20 m² z oczkiem 4,5 cm i sznurkiem 4 mm waży tyle, że jedna osoba zdejmie ją i odłoży na bok bez wózka.

Po serwisie zawieszasz ją z powrotem w tym samym miejscu. Polipropylen nie gnie się i nie odkształca, więc siatka po dziesiątym zdjęciu leży tak samo jak po pierwszym. Na budowie siatkę wokół maszyny zwijasz po skończonej pracy i przewozisz na następny plac w skrzyni samochodu, razem ze słupkami. Nie rdzewieje w wilgotnej skrzyni i nie gnije, gdy przez tydzień leży w kontenerze na narzędzia. Przy częstym zdejmowaniu przydają się karabińczyki na całym obwodzie.

Kolor osłony dobierasz do tła, na którym ma być widoczna. W hali z szarą posadzką i szarymi maszynami żółta albo niebieska siatka wyraźnie wybija się z otoczenia – operator wózka zobaczy ją z daleka. Wiele zakładów ma przypisane kolory do stref, więc siatkę zamawia się w barwie strefy maszyn.

Na budowie tło jest inne: ziemia, beton, zieleń wokół placu, pomarańczowe i żółte maszyny. Zielona siatka zlewa się wtedy z otoczeniem, co bywa zaletą przy budowie w sąsiedztwie domów. Biała i niebieska wyróżniają się na tle ziemi i betonu. Czarna i grafitowa sprawdzają się przy maszynach w ciemnych halach i przy liniach z olejem i smarem, gdzie jasna siatka szybko zrobiłaby się szara. Za żaden kolor nie dopłacasz, obszycie ma kolor siatki.

W hali siatkę wokół maszyny mocuje się zwykle do słupków wkotwionych w posadzkę, do słupów konstrukcji, do ścian albo do linki rozpiętej między nimi. Na budowie – do słupków wbitych w grunt, do ogrodzenia placu, do rusztowania albo do kontenera. Każde z tych podłoży wymaga innego zaczepu, a my nie narzucamy jednego – dobierasz go sam do miejsca.

Kilka zasad przydaje się wszędzie. Nie mocuj siatki do ruchomych części maszyny, do przewodów zasilających ani do osłon, które zdejmuje serwis. Zostaw między siatką a maszyną tyle miejsca, żeby operator i serwisant mogli swobodnie pracować. Rozstaw punkty co 60–100 cm i napnij siatkę tak, żeby nie wchodziła w strefę pracy maszyny przy podmuchu albo potrąceniu. Na budowie sprawdzaj słupki po każdej ulewie.